سنگ تورمالین
تاریخچه سنگ تورمالین
نام این گوهرسنگ از اصطلاح قوم سینهالی سریلانکا Tourmali به معنی “جواهری با رنگهای مخلوط و متنوع” گرفته شده است. در واقع هنگامی که هلندی ها این سنگ را از آنجا با خود به اروپا آوردند و آن را تورمالین نامیدند. تورمالین برای اولین بار در سال 1554 در برزیل و توسط Francisco Spinoza’s اروپایی که اعزام به آنجا برای بررسی زمردهای سبز برزیل بود کشف گردید. به دلیل سختی خوب و چند رنگی در آن، این گوهرسنگ از جمله بهترین گوهرها از برای حجم تراشی است. چینی ها برای قرن ها روی این سنگ کاروینگ انجام می دادند. نمونه های موجود در موزه نیز گواه پایداری این کانی است. آنها لیوان هایی از جنس تورمالین صورتی با حکاکی جزئیات پیچیده و ظریفی درست می کردند. در سال 1860 به بعد اغلب رنگهای صورتی آن را از سن دیگو کالیفرنیا با کشتی با خود می آوردند زیرا بیوه زن امپراتور چین بسیار به این رنگ علاقهمند بود.
سنگ تورمالین از نظر کانی شناسی چیست؟
تورمالین سنگی با سختی 7 تا 7.5 در مقیاس موس، خاکه سفید، تورق ندارد، شفاف تا اوپاک بوده و شکستگی در آن شیشه ای تا غیر یکسان است. جلای آن شیشه ای و وزن مخصوص آن 3.11 تا 3.01 می باشد. این کانی دارای پدیده فلورانس ضعیف بی رنگ، سبز مایل به آبی، زرد، سبز – آبی، قرمز ضعیف، قرمز – بنفش، صورتی، قهوه ای، سبز و آبی می باشد. تورمالین ترکیبی از کانی های مرتبط به هم را دربر دارد و بر اساس کاتیون های موجود تغییرات گوناگونی را پذیرا می باشد. از نظر شیمیایی ترکیبی از سیلیکات پیچیده بور، آلمینوم، منیزیوم و آهن است و می تواند شامل الائیت، لیدیکواتیت (Liddicoatite)، دراویت و غیره باشد که شناسایی تک تک آنها در آزمایشگاه غیرممکن است و به همین دلیل همه آنها را به طور کلی ” تورمالین ” گزارش میدهیم. سیستم کریستالی این گوهرسنگ تریگونال از منشورهای شش وجهی یا سه گوشه و مقداری مدور تشکیل شده است. در واقع این یک کانی پیزوالکتریکی و همیمورفیک بوده که دو سر کریستال آن دارای صفحات پایانی متفاوتی هستند.
معادن سنگ تورمالین در جهان
مهم ترین یافته های تورمالین در سنگهای پگماتیک دانه درشت و مواد تخریب شده از آنها بوده و در برزیل، سریلانکا، جمهوری مالاگاسی، موزامبیک، آنگولا، استرالیا، برمه، هند، زیمبابوه، نامبیا، تانزانیا، روسیه(سلسله جبال اورال)، آمریکا، سویس و تایلند یافت می شوند. در برزیل غالبا این کانی از نوع آفریقایی تیره تر بوده و می توانند چند رنگی شدیدی را نمایش دهند. در اکثر نقاط ایران در پگماتیت های اطراف گرانیت های مشهور، تورمالین در رنگ های مختلف یافت می شود. منطقه خاش سیستان و بلوچستان، بروجرد، جنوب غربی نهبندان، شمال غرب الیگودرز، سنندج – سیرجان(مجاورت ذخیره سیلیس)، مناطق گرانیتوئیدی شمال و شمال شرق ازنا (مخصوصا در رگه های پگماتیتی و آپلیتی) از نوع اندیس شورلت و دراویت یافت می شود.
تنوع رنگ در تورمالین
سنگ تورمالین در طبیعت بیشترین تنوع رنگ را در بین کانی های جواهری داراست و به طور معمول عناصر آهن، منگنز، کروم، مس و وانادیوم عامل رنگزا در این خانواده می باشد. قرمز، نارنجی، آبی، صورتی، زرد، سبز، آبی، بنفش، ارغوانی، بی رنگ و سیاه از جمله رنگهایی هستند که این گوهرسنگ می تواند داشته باشد. در برزیل تقریبا هر نوع این گوهرسنگ را می توان یافت.
مطالب مرتبط
سنگ خورشید
سنگ خورشید یا ساناستون (Sunstone) درمیان طراحان خلاق جواهرات و به خصوص در میان مردم مناطقی که در آن به صورت تجاری استخراج میشود، از محبوبیت خاصی برخوردار است. این یک سنگی نیست که در هر فروشگاه جواهر دیده می شود. بسیاری از خریداران جواهرات هرگز این سنگ را ندیده اند اما به محض اینكه به شخصی سان استون را نشان دهید اغلب مجذوب آن شده و می خواهند آن را امتحان كنند. اگر یک جواهرفروش لحظه ای برای آموزش به خریدار در مورد پدیده اونتورسنسی آن آموزش دهد میتواند براحتی آن را بفروشد.
سنگ کریستال (دُر کوهی)
کلمه کریستال سنگ از کلمه یونانی کریستالوس گرفته شده است و از آنجایی که سنگ کریستال کوارتز شفاف و بی رنگ بود، یونانی ها که در گذشته از خواص سنگ کریستال کوارتز استفاده می کردند، تصور می کردند که این کریستال ها مایعاتی هستند که از دل خارج می شوند. از کوه، برای همیشه تبدیل به یخ شده اند و آب نمی شوند! همچنین با نام هایی مانند کریستال کوهی یا الماس آلاسکا نیز شناخته می شود. در فارسی به سنگ کریستال کوارتز شفاف «دور کوهی» اطلاق می شود که به معنای مرواریدی است که از کوه استخراج می شود و اشاره به پاکی و سفیدی این سنگ دارد. بیلور کوهی نام قدیمی آن است که به در کوهی تبدیل شده است.
صدف آبالون
صدف ها از زمان های قدیم برای تزئین و زینت استفاده می شده است. مرواریدها و صدف های آبلون رنگ های روشن و کمانی دارند. آبالون متعلق به شاخه نرم تنان و راسته گاستروپوداست. صدف های آبالون به عنوان منبع غذایی برای فرهنگ های حاشیه اقیانوس آرام بسیار ارزشمند بوده و گوشت آنها به عنوان یک غذای لذیذ در نظر گرفته می شود. مردم مائوری نیوزلند آن را پائوا می نامند. نام abalone از کلمه اسپانیایی abulón گرفته شده است. اسپانیایی ها این نرم تن دریایی را به دلیل شکل گوش مانند oreja de mar می نامند که به معنای "گوش دریا" است.
سنگ سرافینیت
سرافینیت نوعی کلینوکلور با بافت متراکم و ریزدانه و از گروه کلریت ها است. اغلب کلریت سبز نامیده می شود، معمولاً یک جنگل سبز تیره غنی با درخشش میکا مانند نقره ای و پر است. به ندرت می تواند در انواع قرمز، زرد، طلایی یا سیاه ظاهر شود. نام سنگ سرافینیت از کلمه یونانی سرافیم به معنای "موجود آسمانی بالدار" گرفته شده است، زیرا دارای بافت فیبری پر مانند و رنگین کمانی است. الیاف شبیه بالهای نقرهای پردار هستند که درون گوهری به رنگ سبز تیره جنگلی پرواز میکنند. به همین دلیل است که معانی سنگ سرافینیت عمیقاً به آسمان گره خورده است.